Jafnréttisstefna Múrbúðarinnar 2025 – 2028

Með hliðsjón af markmiðum laga um jafna stöðu og rétt kynja og lögum um jafnlaunavottun hefur Múrbúðin sett sér jafnréttisstefnu. Jafnréttisstefnan byggir á lögum nr. 150/2020 um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna.

Markmið jafnréttisstefnu Múrbúðarinnar er að tryggja að Múrbúðin sé eftirsóttur vinnustaður þar sem jafnrétti og jafnræði kynja er virt og allir hafi jöfn tækifæri óháð kyni.

Stjórnendur bera ábyrgð á og skulu leitast við að tryggja að allt starfsfólk fái notið sín án tillits til kyns eða kynvitundar og fara skal eftir jafnréttislögum í hvítvetna.

Ábyrgð

Stjórn og framkvæmdastjóri Múrbúðarinnar ber ábyrgð á að jafnréttisstefnu sé fylgt eftir og haldið við.

Verslunarstjórar og aðrir yfirmenn annast eftirlit með að stefnunni sé framfylgt, hver á sínu sviði.

Jafnréttisstefnuna skal endurskoða á þriggja ára fresti.

Launajafnrétti

Markmið: Tryggja að greidd séu sambærileg laun fyrir jafnverðmæt störf. Launamunur fyrir sambærileg störf skal ætíð vera minni en 3%.

Starfsfólk hjá Múrbúðinni fær greidd sömu laun og sömu kjör fyrir sömu eða jafnverðmæt störf, óháð kyni eða kynvitund. Þannig skulu laun ákveðin á sama hátt fyrir alla og viðmiðin sem lögð eru til grundvallar við launaákvörðun skulu vera óháð kyni eða kynvitund.

Ákvarðanir sem hafa áhrif á launakjör skulu byggjast á málefnalegum forsendum og viðmið sem sett eru til grundvallar launaákvöðunum skulu ekki fela í sér mismunun vegna kyns.

Aðgerðaáætlun: Í þessu skyni skal notast við kynhlutlaus viðmið um frammistöðu í starfi. Með kjörum í þessu sambandi er, auk launakjara, átt við lífeyris-, orlofs- og veikindarétt og hvers konar önnur hlunnindi eða réttindi sem metin eru til fjár.

Uppfæra starfaflokkun Múrbúðarinnar þannig að hún sé í samræmi við aðferðafræði og kröfum ÍST85:2012 og gera launagreiningu fyrir alla starfsmenn Múrbúðarinnar fyrir lok Q2 2022.

Mat og eftirfylgni: Í mars ár hvert skal farið yfir laun starfsfólk með tilliti til launajafnréttis. Komi í ljós við árlega yfirferð á launum hjá Múrbúðinni að starfsfólki séu ekki greidd sambærileg laun fyrir sömu eða sambærileg störf þá skal það leiðrétt.

Auglýsingar um laus störf

Markmið: Að tryggja sem jöfnust kynjahlutföll hjá Múrbúðinni.

Laus störf hjá Múrbúðinni skulu vera opin öllum óháð kyni eða kynvitund. Orða skal allar starfsauglýsingar með þeim hætti að þær séu ekki kyngreinanlegar.

Aðgerðaáætlun: Þegar unnið er að gerð auglýsinga um laus störf hjá Múrbúðinni skulu störf alltaf vera ókyngreind.

Mat og eftirfylgni: Í september ár hvertskal yfirfara þær auglýsingar sem birtar hafa verið á vegum Múrbúðarinnar til að kanna hvort staðið hafi verið við framangreind markmið.

Ráðningar í störf

Markmið: Að Múrbúðini ráði ætíð hæfasta umsækjanda óháð kyni.

Við ráðningu í störf hjá Múrbúðinni skal ætíð leggja áherslu á að ráða hæfasta umsækjandann í starfið, óháð kyni. Í því sambandi skal líta til málefnalegra sjónarmiða svo sem færni, menntunar og reynslu. Jafnréttissjónarmið skulu metin til jafns á við önnur sjónarmið.

Aðgerðaáætlun: Múrbúðin stefnir að því að hafa sem jafnast hlutfall kynjanna í hinum ýmsu störfum innan fyrirtækisins. Við ráðningu nýrra starfsmanna þar sem val stendur á milli tveggja jafnhæfra starfsmanna, skal haft í huga að jafna hlutfall kynja.

Mat og eftirfylgni: Í september ár hvert skal farið yfir ráðningar nýrra starfsmanna með tilliti til framangreinds og kannað annars vegar hvort markmið um að hafa sem jafnast hlutfall kynja að störfum hafi gengið eftir sem og hvort jafnræðis sé gætt við nýráðningar.

Samskipti hjá Múrbúðinni

Markmið: Tryggja að einstaklingum sé ekki mismunað hjá Múrbúðinni.

Óheimilt er að mismuna einstaklingum vegna kyns, kynferðis, kynvitundar, aldurs, trúarbragða, skoðana, þjóðernis, uppruna, kynþáttar, kynhneigðar, litarháttar, efnahags, ætternis eða stöðu.

Við úthlutun verkefna, tilfærslu og framgöngu í starfi skal þess gætt að einstaklingum sé ekki mismunað vegna ofangreindra þátta. Þá skulu allir sem starfa hjá Múrbúðinni hafa jafna möguleika til að axla ábyrgð í starfi og vaxa.

Starfsmenn skulu ekki haga tali sínu og athöfnum þannig að það sé öðrum til minnkunnar, lítilsvirðingar eða stríði gegn jafnri stöðu og jafnrétti kynjanna á nokkurn hátt.

Aðgerðaáætlun: Framkvæmdastjóri, verslunarstjórar og aðrir stjórnendur vera fyrirmynd annarra starfsmanna um góð samskipti hjá Múrbúðinni.

Yfirmenn skulu taka alvarlega allar ábendingar sem berast um ótilhlýðilega háttsemi og/eða slæm samskipti starfsmanna. Brugðist skal við þeim af yfirmönnum/framkvæmdastjóra án tafar.

Mat og eftirfylgni: Í mars hvert ár skal farið yfir hvort markmið um góð samskipti hafi náðst, sem og hvort gripið hafi verið til viðeigandi aðgerða hafi frávik komið upp.

Samræming fjölskyldulífs og atvinnu

Markmið: Að gera starfsmönnum Múrbúðarinnar sem best kleift að samræma fjölskyldulíf sitt og atvinnu.

Öllum sem starfa hjá Múrbúðinni skal gert kleift, sem frekast er unnt, að samræma fjölskyldulíf sitt og atvinnu.

Aðgerðaáætlun: Starfsmenn hafa sveigjanleika að mæta til vinnu milli 8 og 9 og ljúka störfum milli 16 og 18 í samráði við verslunarstjóra. Starfsmenn koma óskum um sveigjanleika til næsta yfirmanns og er svarað eins fljótt og unnt er.

Skoða leiðir til að auka sveigjanleika og fyrirsjáanleika í vinnutíma.

Mat og eftirfylgni: Fjármálastjóri kannar í mars ár hvert sveigjanleika með tilliti til kynja og hvort frekari aðgerða sé þörf.

Starfsþjálfun og endurmenntun

Markmið: Að allir starfsmenn Múrbúðarinnar hafi jöfn tækifæri til að bæta við þekkingu og færni sína varðandi vöru og þjónustu Múrbúðarinnar.

Aðgerðaáætlun:

Fara yfir námskeiðsþörf – Ábyrgð: framkvæmdastjóri, verslunarstjórar og sölustjóri. Ljúkist fyrir 31. desember 2021

Útbúa fræðsluefni og námskeið fyrir starfsmenn. Ábyrgð verslunarstjórar, sölustjóri og aðrir sérfræðingar. Ljúkist fyrir 31. desember 2022

Halda námskeið um valin efni – Ábyrgð verslunarstjórar, sölustjóri og sérfræðingar. Sé í boði samhliða gerð efnis.

Mat og eftirfylgni: Fjármálastjóri heldur utan um námskeið og þjálfun starfsmanna og leggur mat á þjálfunarþörf í samráði við verslunarstjóra.

Kynbundin áreitni, kynferðisleg áreitni og kynbundið ofbeldi

Markmið: Að koma í veg fyrir kynbundna áreitni, kynferðislega áreitni og ofbeldi hjá Múrbúðinni.

Kynbundin áreitni, kynferðisleg áreitni og annað ofbeldi er ekki liðið hjá Múrbúðinni.

Með kynbundinni áreitni er átt við hegðun sem tengist kyni þess sem fyrir henni verður, er í óþökk viðkomandi og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi og skapa aðstæður sem eru ógnandi, fjandsamlegar, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi.

Með kynferðislegri áreitni er átt við hvers kyns kynferðisleg hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi, einkum þegar hegðunin leiðir til ógnandi, fjandsamlegra, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi aðstæðna. Hegðunin getur verið orðbundin, táknræn og/eða líkamleg.

Með kynbundnu ofbeldi er átt við ofbeldi á grundvelli kyns sem leiðir til eða gæti leitt til líkamlegs, kynferðislegs eða sálræns skaða eða þjáninga þess sem fyrir því verður, einnig hótun um slíkt, þvingun eða handahófskennda sviptingu frelsis, bæði í einkalífi og á opinberum vettvangi.

Aðgerðaáætlun: Kynbundna áreitni, kynferðislega áreitni og kynbundið ofbeldi geta starfsmenn tilkynnt til næsta yfirmanns, fjármálastjóra, eða framkvæmdastjóra sem ber að rannsaka málið. Sjá nánar viðbragðsáætlun vegna kynbundinnar áreitni, kynferðislegrar áreitni, eineltis og ofbeldis

Fjármálastjóri eða starfsmannastjóri skal kynna viðbragðsáætlun fyrir öllum starfsmönnum árlega, ekki síðar en í mars ár hvert. Enn fremur skal áætlunin kynnt fyrir nýjum starfsmönnum þegar þeir hefja störf.

Mat og eftirfylgni: Í september ár hvert skal skoðað hvort þörf er á öðrum aðgerðum eða endurskoðun á kvörtunarferli.

Jafnréttis áætlun Múrbúðarinn tók gildi í október 2021 og skal endurskoðast á þriggja ára fresti, næst í september 2024.

Viðbragðsáætlun vegna kynbundinnar áreitni, kynferðislegrar áreitni, eineltis og ofbeldis

Viðbragðsáætlun er sett á grundvelli 38. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, og reglugerðar nr. 1009/2015 um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum.

Hjá Múrbúðinni er lögð rík áhersla á að bæði líkamlegt og andlegt heilsufar starfsmanna, gagnkvæma virðingu, umburðarlyndi og stuðning þeirra á meðal. Viðbragðsáætlun við einelti og annarri áreitni er frekari útfærsla á því markmiði. Það er stefna Múrbúðarinnar að starfsmenn vinni í anda samstarfs og sýni þannig samstarfsfólki sínu alltaf kurteisi og virðingu í samskiptum.

Einelti og önnur áreitni, svo sem kynbundin og kynferðisleg áreitni, verður undir engum kringum-stæðum umborin. Meðvirkni starfsmanna í slíkum tilvikum er jafnframt fordæmd.

Stjórnendur Múrbúðarinnar skulu koma í veg fyrir einelti, kynferðislega áreitni, kynbundna áreitni, ofbeldi eða aðra ótilhlýðilega hegðun í starfi félagsins með forvörnum og virkri viðbragðsáætlun.

Skilgreiningar:

Skilgreining Múrbúðarinnar á einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum er í samræmi við reglugerð nr. 1009/2015. Þar segir í 3. grein:

Einelti:

Síendurtekin hegðun sem almennt er til þess fallin að valda vanlíðan hjá þeim sem fyrir henni verður, svo sem gera lítið úr, móðga, særa eða ógna viðkomandi eða valda honum ótta. Skoðanaágreiningur eða ágreiningur vegna ólíkra hagsmuna fellur ekki hér undir.

Kynbundin áreitni:

Hegðun sem tengist kyni þess sem fyrir henni verður, er í óþökk viðkomandi og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi og skapa aðstæður sem eru ógnandi, fjandsamlegar, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi fyrir viðkomandi.

Kynferðisleg áreitni:

Hvers kyns kynferðisleg hegðun sem í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi, einkum þegar hegðunin leiðir til ógnandi, fjandsamlegra, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi aðstæðna. Hegðunin getur verið orðbundin, táknræn og eða líkamleg.

Ofbeldi:

Hvers kyns hegðun sem leiðir til, eða gæti leitt til, líkamlegs eða sálræns skaða eða þjáningar þess sem fyrir henni verður, einkum hótunum um slíkt, þvingun eða handahófskennda sviptingu frelsis.

Ennfremur er stuðst við eftirfarandi skilgreiningar:

Þolandi: Sá aðili sem verður fyrir einelti, kynferðislegu eða kynbundnu áreiti. Þar til að rannsókn á máli er lokið er notast við hugtakið „meintur þolandi“.

Gerandi: Sá aðili sem beitir einelti, kynferðislegu eða kynbundnu áreiti. Þar til að rannsókn á máli er lokið er notast við hugtakið „meintur gerandi“.

Samskiptavandi á vinnustað:

Ágreiningur vegna verkefna, mismunandi skoðana, samskiptaerfiðleika eða ólíkra hagsmuna fellur almennt ekki undir ofangreindar skilgreiningar. Ef slíkur ágreiningur magnast án þess að gripið sé inn í getur hann leitt til eineltis, áreitni eða ofbeldis á vinnustað og er því mikilvægt að stjórnendur bregðist við með viðeigandi hætti þegar slíkur ágreiningur rís.

Gildisvið:

Viðbragðsáætlun þessi á við um allar starfsstöðvar Múrbúðarinnar og jafnt um starfsmenn sem stjórnendur.

Múrbúðin mun bregðast við ábendingum um einelti, kynferðislega áreitni, kynbundna áreitni, ofbeldi eða aðra ótilhlýðilega hegðun í samræmi við viðbragðsáætlun þessa. Við mat á því hvort viðbragðsáætlun sé virkjuð skiptir ekki máli hvort gerandi sé starfsmaður, starfsmaður 3ja aðila eða t.d. viðskiptavinur.

Framkvæmd áætlunar:

Fara skal eftir eftirfarandi viðbragðsáætlun í öllum þeim tilvikum þar sem grunur er um að einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni, ofbeldi eða önnur ótilhlýðileg hegðun eigi sér stað eða hafi átt sér stað á vinnustaðnum.

Viðbragðsáætlun skal virkjuð verði stjórnendur varir við hegðun eða ágreining í samskiptum starfsmanna sem vekur grunsemdir um að einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni, ofbeldi eða önnur ótilhlýðileg hegðun sé til staðar á vinnustað.

Berist stjórnendum kvörtun frá starfsmanni um einelti, kynferðislega áreitni, kynbundna áreitni, ofbeldi eða aðra ótilhlýðilega hegðun á vinnustað, eða berist ábending um að starfsmaður hafi orðið fyrir einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni, ofbeldi eða annarri ótilhlýðilegri hegðun á vinnustaðnum skal viðbraðgsáætluninni fylgt.

Viðbrögð stjórnenda:

Stjórnendur bera ábyrgð á því að grundvallarreglur samskipta á vinnustað séu virtar og að nýjum starfsmönnum sé kynnt þessi stefna og viðbragðsáætlun Múrbúðarinnar strax við upphaf starfs.

Stjórnendum ber skylda til að skapa vinnuskilyrði sem bjóða ekki upp á hættuna á einelti, áreitni eða ofbeldi.

Stjórnendur skulu sýna gott fordæmi með því að sýna öðrum starfsmönnum tillitssemi, virðingu, umburðarlyndi og stuðla að góðum starfsanda.

Verði stjórnandi var við einelti, kynferðislega áreitni, kynbundna áreitni, ofbeldi eða aðra ótilhlýðilega hegðun eða hefur rökstuddan grun um að framangreind hegðun eigi sér stað ber honum að bregðast við án tafar í því skyni að koma í veg fyrir að slík hegðun endurtaki sig. Skal stjórnandi, upplýsa framkvæmdastjóra sem virkjar viðbragðsáætlun þessa.

Stjórnendum ber einnig skylda til að taka á málum í samræmi við viðbragðsáætlun þessa þegar þau koma upp.

Tilkynning starfsmanna:

Starfsmönnum er óheimilt að leggja annan starfsmann/starfsmenn eða stjórnendur í einelti eða áreita þá og/eða beita þá ofbeldi á vinnustað.

Starfsmenn skulu sýna hvort öðrum og stjórnendum tillitssemi, virðingu og umburðalyndi ásamt því að stuðla að góðum starfsanda.

Verði starfsmenn varir við einelti, kynferðislega áreitni, kynbundna áreitni, ofbeldi eða aðra

ótilhlýðilega hegðun eða hafa rökstuddan grun um að framangreind hegðun eigi sér stað innan fyrirtækisins ber þeim að bregðast við með því að koma á framfæri kvörtun eða ábendingu til næsta yfirmanns eða framkvæmdastjóra. Tilkynningareyðublað er hægt að nálgast á innri vef.

Ef næsti yfirmaður er gerandi málsins eða sinnir því ekki er lögð áhersla á að starfsmaðurinn snúi sér til framkvæmdastjóra eða fjármála/starfsmannastjóra.

Jafnlaunastefna

Jafnlaunastefna þessi nær til alls starfsfólks Múrbúðarinnar ehf. og eru markmið hennar að gæta jafnréttis kynja sbr. lög nr. 150/2020. Tryggir stefnan að allir starfsmenn njóti sömu kjara fyrir sömu eða jafnverðmæt störf óháð kyni. Hver starfsmaður á að vera metinn og virtur að verðleikum sínum og ekki á að mismuna starfsfólki á grundvelli ómálefnalegra þátta.

Stefnan skal uppfylla kröfur Jafnréttisstofu og laga á hverjum tíma, þannig að Múrbúðin fái jafnlaunastaðfestingu og viðhaldi henni.

Múrbúðin skuldbindur sig til að viðhalda stefnunni með því að:

Framkvæma árlega launagreiningu
Kynna starfsfólki helstu niðurstöður launagreininga
Bregðast við óútskýrðum launamun með stöðugu eftirliti og umbótum
Gera reglulegar innri úttektir
Árlegri samantekt æðstu stjórnenda
Fylgja lögum, reglum og kjarasamningum sem eru í gildi hverju sinni

Jafnlaunastefna Múrbúðarinnar er órjúfanlegur hluti af launastefnu fyrirtækisins